SŁOWIAŃSKI DZIEŃ WIOSNY
W sobotę, 21 marca 2026 roku, dzięki pasjonatom z Grupy Rekonstrukcji Historycznej "Jaźwiec", dawne słowiańskie obrzędy znów ożyły nad Notecią, łącząc szacunek do tradycji z nowoczesnym dbaniem o lokalną przyrodę. Mieszkańców Czarnkowa zaproszono do wspólnego powitania wiosny.
W kulturze Słowian obserwacja pór roku odgrywała bardzo ważną rolę. Od znajomości przyrody i zachodzących w niej zmian zależało ich przetrwanie. W orientowaniu się w cyklicznych zmianach pomagał ciąg zmitologizowanych świąt. W trakcie równonocy wiosennej, gdy przyroda budzi się do życia, obchodzone były Jare Gody. Wraz z nadejściem wiosny ponura Marzanna odchodzi do Nawii (słowiańskich zaświatów) ustępując miejsca radosnej patronce życia Dziewannie. Ta pradawna opowieść przetrwała do naszych czasów w szczątkowej formie zwyczaju ludowego topienia Marzanny. Rekonstruktorzy z grupy "Jaźwiec" przygotowali kukłę i w barwnym, hałaśliwym pochodzie przenieśli ją z Łazienek Czarnkowskich na plac Wolności i z powrotem nad Noteć, po drodze zachęcają przechodniów do dołączenia i wspólnej zabawy. Nad rzeką czekał już żerca Waldemar Czerwiński - słowiański kapłan, który zebranym przybliżył mit o Dziewannie i Jaryle. Po symbolicznym podpaleniu kukły zebrani pożegnali zimę wrzucając kukłę Marzanny do Noteci przy wtórze śmiechów, bębnienia i buczenia rogów. Oczywiście dla rekonstruktorów ekologia jest niezwykle ważna, więc Marzanna została wydobyta z rzeki (z wielkim trudem, kosztem przemoczonych butów). Po spełnieniu rytuału uczestnicy zasiedli przy ognisku, by wspólnie uraczyć się pyszną kiełbasą albo ziemniakiem.
Zwyczaje, których korzenie sięgają odległej przeszłości pomagają budować poczucie wspólnoty i więzi z małą ojczyzną. We współczesnych czasach warto je praktykować, nadając im przy tym nowych znaczeń, mówiąc np. o ekologii czy o tożsamości. Organizatorzy dziękują za patronat i poczęstunek Miejskiemu Centrum Kultury i Muzeum Ziemi Czarnkowskiej. Tymczasem rekonstruktorzy z drużyny "Jaźwiec" już czekają na kolejne wielkie święto - Noc Kupały!
Mikołaj Kułakowski
Fot.
Romka Bartkowiak
